Việc phát hiện sớm và chính xác chất độc là rất quan trọng trong việc cứu chữa nạn nhân bị ngộ độc. Đối với những trường hợp bị ngộ độc bởi cây độc, việc xác định chất độc gây ngộ độc thường rất khó khăn, phức tạp vì các chất độc trong cây rất phong phú, đa dạng. Thông thường, phải kết hợp nhiều phương pháp như thực vật học, phân tích hoá học, thử nghiệm sinh học, v.v... mới có được kết luận đúng đắn.
Đứng trước một vụ ngộ độc do cây độc, trước tiên phải xác định được vật gây độc. Để làm được điều đó, cần có tri thức thực vật học. Có thể tìm kiếm cây độc ở hiện trường, như trong trường hợp gia súc bị ngộ độc, cần phải tìm trên bãi chăn thả hay các đống thức ăn thừa. Đối với người bị ngộ độc, cần lục tìm trong túi quần áo, chỗ để đồ dùng và quanh khu vực nạn nhân ở. Khi không thể tìm được ở hiện trường, phải lấy mẫu vật từ dạ cỏ của động vật hay từ dạ dày của nạn nhân, phần thức ăn chưa tiêu hoá lấy được có thể còn lẫn những mẩu nhỏ vụn nát của cây độc. Bằng các phướng pháp khoa học chính xác hơn (giải phẫu, vi hoá...) có thể xác định được loài cây đã gây ra ngộ độc.
Nhiều khi những biểu hiện lâm sàng rõ rệt trên nạn nhân có thể gợi ý về nguồn gốc chất độc gây ngộ độc. Ví dụ, khi thấy nạn nhân co giật nhiều, có thể nghĩ tới ngộ độc strichnin của hạt mã tiền hay hoàng nàn; triệu chứng rối loạn hoạt động tim, hồi hộp gợi ý về ngộ độc glycosid tim; da tím tái, ngạt thở có thể do ngộ độc acid cyanhydric của sắn, hạnh nhân, lá đào, v.v...
Nhưng, nhanh chóng và tin cậy nhất là phân tích hoá học. Bằng những thuốc thử hoá học đặc hiệu, độ nhậy cao cho từng nhóm chất hoặc từng chất độc cụ thể, chỉ với một lượng mẫu vật nhỏ, phân tích hoá học có thể cho kết luận chính xác về loại chất độc gây ngộ độc.
Khi người hay gia súc bị ngộ độc bởi cây độc, mức độ nặng nhẹ tuỳ thuộc vào các yếu tố sau:
- Số lượng chất độc đã đưa vào cơ thể
- Thời gian bị nhiễm độc.
- Tình trạng cơ thể, sức khoẻ của nạn nhân (đàn ông hay đàn bà, già hay trẻ, khoẻ hay yếu, ...). Vì vậy, việc cứu chữa phải linh hoạt và thích hợp cho từng đối tượng, trường hợp cụ thể.
Việc xác định rõ chất độc là hết sức cần thiết để tìm ra hướng điều trị đặc hiệu, có kết quả. Tuy nhiên, đó không phải là công việc đầu tiên người thầy thuốc phải làm khi đứng trước một nạn nhân bị ngộ độc, nhất là trong trường hợp nguy cấp, đe đoạ tính mạng. Khi đó, nhất thiết phải cứu nạn nhân theo phương pháp cấp cứu chung, trước hết phải loại trừ chất độc ra khỏi cơ thể, ngăn cản hoặc chặn đứng sự xâm nhập tiếp tục của chúng và bảo vệ các hoạt động chức năng của các cơ quan, duy trì sự sống cho nạn nhân.
Trong nhiều trường hợp, chỉ cần cấp cứu ban đầu như vậy đã có thể cứu được nạn nhân qua cơn hiểm nghèo, trước khi tìm ra nguồn gốc chất độc.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
