(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)

Dương đề dùng làm thuốc là rễ cây dương đề, thực vật thân bụi, sống lâu năm, còn gọi là thổ đại hoàng. Rễ hình chùy tròn, màu nâu xám, cứng giòn, trong ruột có màu vàng cát, hương thơm đặc trưng, chủ yếu phân bố ở Hoa Đông, Trung Nam và Tứ Xuyên.
Dương đề vị đắng, tính hàn. Chủ trị chốc đầu, lở loét, ngứa ngáy, có thể trừ tà nhiệt, trị lở loét âm đạo ở phụ nữ (viêm nhiễm trong và ngoài âm đạo).
Hiện nay, đa số mọi người đều nghĩ rằng, dương đề vị đắng, chua, tính hàn. Vị đắng có thể giáng hạ, chua có thể thu liễm, vì vậy có tác dụng thanh nhiệt, mát máu, thông tiện lợi thủy, giải độc sát trùng, có thể chữa các chứng bệnh do máu nóng như: Nôn ra máu, ho ra máu, đi ngoài ra máu.
Vì có thể hạ hành, tiêu trừ thấp nhiệt ở hạ bộ, vì vậy nó còn có tác dụng trị đau âm hộ, ra khí hư màu đục, đặc biệt có hiệu quả với chứng đại tiện kết táo. Đồng thời dương đề quy về tâm kinh, còn có tác dụng giải đề còn có thể tiêu diệt mọi loại trùng, chỗ sưng có thể chữa được các chứng/sưng tấy; dương đề giã lấy 2 - 3 thìa nước cốt, thêm nửa bát nước rồi đun lên, uống ấm khi đói, có thể trị bí đại tiện sau sinh.
Lá dương đề cũng có thể dùng làm thuốc, có thể sát trùng đường ruột trẻ nhỏ, làm thành món ăn có thể trị ngứa ngáy, giúp cơ thể hạ khí. Nấu nhừ dương đề rồi ăn, có tác dụng rõ rệt với bệnh trĩ ra máu.
Y học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh, dương đề có nhiều rhein, emodin, có tác dụng với các bệnh do nhiễm khuẩn. Thế nhưng, dương đề không thể dùng nhiều, liều lượng thường dùng 10 - 15g, dùng ngoài da với lượng thích hợp.
Trị nôn ra máu, ho ra máu, đi ngoài ra máu, đau âm hộ, ra khí hư đục, đặc biệt có hiệu quả với chứng đại tiện kết táo.
Chủ trị hói đầu, ngứa ghẻ.
Có tác dụng mạnh với các loại nấm ngứa.
Trị kết tràng tiện bí
Rễ dương đề 31g, thêm 240ml nước, sắc còn 6 phần, uống khi còn ấm.
Trị tràng phong hạ huyết
Rửa sạch rễ dương đề, thái nhỏ, thêm gừng già để cả vỏ, đun đến khi nước chuyển thành màu đỏ, dùng rượu trộn đều, gạn cặn, dùng với lượng thích hợp.
Trị sưng họng mát giọng
Ngâm rễ dương đề trong giấm rồi nghiền nát, dùng vải bọc thuốc rồi xát , cho cổ đỏ lên.
Trị nấm ngứa lâu ngày không khỏi
Dương đề vắt lấy nước, thêm một ít khinh phấn, điều chế thành dạng cao bôi lên chỗ ngứa 3 - 5 lần là khỏi.
Trị nấm ngứa lâu ngày, ra mủ vàng, khỏi rồi lại tái phát
Rễ dương đề vò nát, trộn với giấm rồi bôi lên vùng da bị nấm ngứa. Dùng nước lạnh rửa sạch, mỗi ngày 1 lần, hiệu quả rất thần kỳ.
Trị tiện bí sau sinh
Dương đề vắt lấy 2 - 3 thìa nước cốt, đun với 60ml nước, uống ấm khi bụng đói.