(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)

Bọ hung là toàn thân phơi khô của con bọ hung, loài côn trùng thuộc họ bọ rùa, cũng được gọi là trùng dọn phân. Thông thường, người ta bắt bọ hung vào tháng 6 - 8, sau đó thả vào nước sôi, vớt ra sấy khô là được.
Bọ hung vị mặn, tính hàn. Chủ trị chứng điên, co rút ở trẻ nhỏ, bụng trướng, lúc nóng, lúc lạnh, tiêu trừ chứng bệnh thần kinh điên cuồng thất thường ở người lớn, dùng lửa nấu sẽ có công hiệu rất tốt.
Bọ hung tính vị mặn, hàn, người đời nay cho rằng nó có một chút độc. Vì tính hàn nên có thể thanh nhiệt, giải độc; vị mặn nên có thể vào máu tán kết. Nó được coi là loại thuốc tốt để thanh nhiệt, trấn tâm an thần, trị các chứng động kinh ở trẻ nhỏ, bệnh thần kinh ở người lớn, trong đó có công hiệu đặc biệt đối với chứng cơ thể bốc hỏa. Lý Thời Trân khẳng định loại thuốc này quy về Thủ dương minh, Túc dương minh và Túc quyết âm kinh, do đó trị được các bệnh ở 3 kinh này. Thời cổ, phương thuốc có bọ hung thường trị bệnh điên ở trẻ nhỏ rất công hiệu.
Sau khi tà khí được tiêu trừ, hỏa khí được tiết hao, chức năng tiểu tiện, đại tiện cũng được thông. Tuy nhiên, nó còn có thể trị táo bón do nhiệt tích tụ, các triệu chứng lạnh đau phần bụng. Ngoài ra, trong Bản thảo cương mục còn ghi chép: Nó có thể trị các chứng kiết lỵ trắng đỏ, sa trực tràng, trĩ lở loét. Đồng thời cũng có công hiệu tốt đối với các chứng trĩ lở loét chảy máu, trong mũi có thịt thừa, chứng tưa lưỡi ở trẻ nhỏ.
Có thể trị kiết lỵ trắng đỏ, sa trực tràng, các bệnh trĩ lở loét, vết thương lở loét, có công hiệu tốt đối với chứng ra máu không ngừng, trên mũi có thịt thừa, chứng tưa lưỡi ở trẻ nhỏ.
Trị bệnh điên ở trẻ nhỏ và người lớn.
Trị táo bón, do nhiệt tích tụ, đau lạnh trong bụng.
Trị chứng kinh hãi ở trẻ nhỏ
Lấy bọ hung 1 con giã nát, thêm 240ml nước, đun sôi chín, bỏ bã khi dùng.
Trị bệnh cam ở trẻ nhỏ
Lấy đất quấn bọ hung, nướng chín rồi ăn.
Trị kiết lỵ phân trắng đỏ
Hắc ngưu tán: Lấy bọ hung sao lên nghiền nhỏ. Mỗi lần lấy 1,5 - 3g, dùng với rượu, trẻ nhỏ dùng uống với rượu vàng.
Trị sa trực tràng
Lấy bọ hung sao tồn tính, nghiền nhỏ, băng phiến trộn đều bôi lên trên hậu môn, thấy khỏi là được.
Trị đại tiểu tiện không thông
Vào 2 mùa hạ, thu lấy bọ hung khô 1 con, bỏ viên gạch sạch lên trên, dùng lửa sấy khô, giữa lưng cắt đoạn, nếu đại tiện không thông dùng đoạn ở trên. Nếu tiểu tiện không thông dùng đoạn ở dưới. Nếu cả hai đều không thông dùng toàn bộ, sau khi nghiền nhỏ, dùng với nước ấm.
Trị tiểu tiện ra sỏi
Lấy bọ hung nghiền nhỏ, dùng nước uống.
Trị trĩ lậu
Bọ hung khô 1 con, cho thêm một chút băng phiến, rồi nghiền nhỏ. Dùng giấy thấm bột thuốc rồi nhét vào hậu môn, sau khi lên da non, bệnh sẽ khỏi.
Trị mụn nhọt sưng
Bọ hung sống 1 con, ngâm đến khi chết trong nước mật ong, cho vào trong nồi đun đến khi chuyển thành màu đen, nghiền nhỏ, sau đó lấy kim hơ qua lửa, chích vào những chỗ sưng tấy, sau đó dùng bông quết vào thuốc bôi lên chỗ có mụn nhọt.
Trị vết thương ác tính
Lấy dịch nước của bọ hung đã chết bôi lên vết thương.