(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Hủ tỳ là thân, lá của cây đậu phụ, là cỏ mã tiên, còn gọi là mãn hương sơn, quan âm sài. Lá của nó có thể làm đậu phụ, rễ, thân, lá đều dùng làm thuốc. Căn cứ theo những ghi chép cổ thì hủ tỳ là hoa đậu nhỏ.
Hủ tỳ vị đắng, tính bình. Chủ trị các chứng phát sốt, sợ lạnh, tà khí tích tụ trong thân thể, kiết lỵ không ngừng, liệt dương, uống rượu nhiều dẫn đến đau đầu.
Liên quan đến tính vị của hủ tỳ, người đời này cho rằng, nó vị cay, tính lương, vị cay nên có thể hành, tán; tính hàn có thể thanh nhiệt, giải độc, tuy nhiên nó có tác dụng lợi thấp. Trong lâm sàng, hủ tỳ thường được dùng để thanh nhiệt, giảm đau, tiêu sưng, ngừng kiết lỵ, tiêu trừ sốt rét. Ngoài ra, còn có tác dụng tiêu trừ độc rượu, dùng để giải rượu, có tác dụng tốt đối với chứng đau đầu sau khi uống rượu, còn có thể làm sáng mắt, hạ thủy khí, trị sưng phù do lở loét ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, Bản thảo cương mục còn ghi chép: Hủ tỳ có thể trị chứng nóng trong, tích nhiệt, trĩ ra máu và đau ngực, bụng.
Trong lâm sàng hiện đại, lấy rễ, lá của hủ tỳ phơi nắng rồi chế dạng thuốc bôi ngoài có công hiệu rất tốt đối với bỏng độ nhẹ, diện tích vết bỏng nhỏ. Điều đáng chú ý là trong Bản kinh có đề cập đến hủ tỳ có công dụng bổ thận khí, trị liệt dương. Người đời nay phần lớn không thừa nhận công dụng này. Trên thực tế, hủ tỳ có tác dụng giải những khí tích tụ trên gan, làm cho khí huyết tụ lại ở âm khí, từ đó khiến dương khí càng thêm mạnh.
Có tác dụng giải rượu, làm sáng mắt, hạ thủy khí, sưng phù do lở loét ở trẻ nhỏ.
Trị chứng nóng trong, tích nhiệt, trĩ ra máu và đau ngực bụng.
Trị bỏng độ nhẹ và diện tích vết bỏng nhỏ.
Bổ thận khí, trị liệt dương.
Trị vết thương do dao cắt
Lấy lá hủ tỳ tươi, giã nát, bôi lên vết thương có thể cầm máu, giảm đau.
Trị vết thương do kim loại
Lấy vỏ rễ hủ tỳ tươi 62g, dùng nước pha rượu để uống.
Trị đau răng
Lấy rễ hủ tỳ tươi 62g, uống với nước.
Trị vết thương độc do rắn cắn
Lấy vỏ rễ hủ tỳ tươi giã nát, bôi lên huyệt Thiên đình và miệng vết thương.
Trị những vết thương bỏng
Thân lá hủ tỳ phơi khô nghiền nhỏ, dùng dầu cải quết lên, mỗi ngày 1 - 2 lần.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
