(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)

Khổ hổ là loại quả hồ lô đắng thuộc nhóm thực vật họ bầu bí. Lý Thời Trân đã từng nói: Hồ có 2 loại hồ ngọt, hồ đắng, khổ hồ có thể làm món rau để ăn, nó có hình dạng giống hồ lô.
Khổ hồ, vị đắng, tính hàn. Chủ trị phù thũng nặng, có thể tiêu trừ phù thũng trên mặt và tứ chi, khứ thủy, trừ tà và buồn nôn.
Khổ hồ có thể thông thủy đạo, là lương dược có công dụng lợi thủy tiêu sưng. Vì khổ hồ vị đắng có thể giáng tiết, tính hàn có thể thanh nhiệt, tẩu hạ hành mà lợi thủy tiêu thũng, thông tiểu tiện, cho nên nó có thể chữa các chứng bệnh như mặt và tứ chi phù thũng, tiểu tiện khó. Theo Bản thảo cương mục có ghi: Khổ hồ còn có thể chữa lở loét, mụn nhọt, ghẻ lở, sâu răng... Ngoài ra, nó còn có công dụng chỉ khát, giải trừ buồn phiền, có thể trị tâm nhiệt, nhuận tâm phế, lợi thủy dịch, chữa chứng thạch lâm, diệt trừ giun đũa. Y học hiện đại nghiên cứu cho thấy, khổ hồ còn có công dụng hạ thấp đường huyết, có hiệu quả chữa trị đối với bệnh nhân tiểu đường, ở khía 3 cạnh này còn phải chờ nghiên cứu.
Khổ hồ vị đắng, nếu dùng quá nhiều sẽ dẫn đến trúng độc. Căn cứ vào phân tích hiện đại cho thấy, trong khổ hồ có chứa các thành phần độc hại như: Bitter cucurbitacin D, sau khi ăn vài tiếng chỉ cần trúng độc ở mức độ nhẹ sẽ xuất hiện triệu chứng hôn mê, buồn nôn, miệng khô, đuối sức, buồn ngủ. Người trúng độc nặng sẽ xuất hiện triệu chứng buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, nhiễm trùng máu. Vì thế, không được dùng quá liều lượng cho phép, hơn nữa những người hư trướng, lãnh khí đặc biệt không được dùng tùy tiện.
Chữa mụn nhọt lở loét, ghẻ lở, sâu răng.
Có công dụng hạ thấp đường huyết.
Có thể chữa tâm nhiệt, nhuận tâm phế, lợi thủy dịch, chữa chứng thạch lâm, diệt trừ giun đũa.
Chữa mặt và tứ chi phù thũng, tiểu tiện khó.
Trị hoàng đản
Phần cùi của khổ hồ, ngâm trong nước tiểu trẻ nhỏ 1 tiếng, lấy miếng nhỏ nhét trong mũi, hít thở thật sâu. Nếu có nước vàng chảy ra, mấy lần dùng sẽ khỏi.
Trị đầu mặt sưng phù
Khổ hồ (phần thịt trắng), nghiền nhỏ nặn thành viên bằng hạt đậu, lăn qua bột rồi luộc lên, uống 7 quả khi đói, khi có nước chảy ra, bệnh sẽ dần tiêu sưng. Kiêng ăn mặn trong 2 năm.
Trị phù thũng toàn thân
Phần cùi khổ hồ (rang) 62g, khổ lịch 1,5g. Hỗn hợp trên nghiền nát trộn đều, nặn thành viên bằng hạt đậu. Mỗi lần uống 5 viên, cho đến khi nước chảy ra là được.
Trị tiểu tiện khó
Khổ hồ tử 30 hạt (rang), dế mèn con (hong khô), Hỗn hợp trên nghiền nhỏ, mỗi lần uống 3g với nước lạnh.
Trị ghẻ lở ác tính
Khổ hồ 1 quả luộc lấy nước bôi lên vùng da bị ghẻ lở.
Trị trong tai có mủ
Khổ hồ tử 0,3g, hoàng liên 1,5g. Hỗn hợp trên nghiền nhỏ, lau sạch tai, lấy ít bột thuốc thổi vào trong tai. Ngày làm 2 lần.
Trị mụn nhọt chảy nước vàng
Thu hái hoa khổ hồ sau buổi sáng có sương và phơi khô nghiền nhỏ, bôi lên vùng da bị mụn nhọt.