(Vị thuốc thượng phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)

Phong tử tức lá ấu trùng của con ong, sinh trưởng trong tỳ của con ong, nhìn bên ngoài giống như cái kén tằm, có màu trắng, lấy phần đầu và chân chưa trưởng thành làm dược liệu, cũng có thể dùng dầu sao hay nướng lên để ăn.
Bản kinh có viết: Ong vị ngọt, tính bình. Chủ trị tà khí xâm nhập vào cơ thể gây nên những cơn đau đầu và những cơn đau phát tác nhiều lần. Điều trị những triệu chứng bệnh trong thời gian dài không thuyên giảm, cải thiện tình trạng cơ thê suy nhược, gầy yếu, bổ ích trung khí, thúc đẩy công năng của tỳ vị. Dùng lâu dài giúp sắc mặt tươi trẻ, da mặt sáng bóng, đẩy lùi quá trình lão hóa, kéo dài tuổi thọ. Trong đó, ấu trùng của những con ong vàng lớn có công dụng chủ trị khối u trong bụng; còn ấu trùng của loại ong đất có công dụng điều trị chứng viêm da, vùng da mềm hoặc những vết thương cấp tính trong nội tạng, những vết sưng tấy kèm theo mủ.
Lý Thời Trân đã từng nói: Ong mật có 3 loại: Một loại làm tổ trong rừng hoặc trong hang đất là ong hoang; được con người nuôi dưỡng gọi là ong nhà. cả 2 loại này cơ thể đều nhỏ và có màu hơi vàng, mật có vị ngọt đậm, màu sắc đẹp. Còn có một loại khác chỉ làm tổ trên những dãy núi cao, gọi là ong đá. Loại ong này có màu đen như ruồi trâu, mật của nó có vị chua, màu đỏ. 3 loại ong này đều có ong chúa. Trong cuốn Phong ký của Vương Nguyên có viết rằng: Nơi mà ong chúa ở, bầy ong không dám lui tới. Nếu mất ong chúa thì bầy ong sẽ tan tác mà chết. Chúng gây mật ở tỳ cho nên gọi là tỳ mật. Lấy mật thì không nên lấy nhiều, vì như vậy sẽ làm cho ong đói không thể sinh sản được nhiều mật, cũng không thể lấy ít, vì sẽ làm ong lười biếng, không gây mật. Ấu trùng sinh trưởng trong túi mật, có sắc trắng như hình con nhộng. Người Lĩnh Nam lấy ấu trùng ong rang với dầu để ăn.
Ấu trùng ong tính bình nhưng hơi lương, có công dụng trừ phong thanh nhiệt, bổ tỳ, dưỡng huyết, hóa ứ, sinh cơ và giải độc. Vì tính mát có thể thanh nhiệt, cho nên được dùng để điều trị chứng đau đầu do phong hỏa dẫn đến. Vì vị ngọt nên có thể bổ tỳ dưỡng huyết, làm cho khí huyết toàn thân đầy đủ, cho nên dùng để điều trị chức năng tỳ vị không tốt, thân thể suy nhược, gầy gò, cơ thể không đủ khí huyết. Ngoài ra, nó còn có thể giải độc, phòng trừ những trùng độc trong cơ thể.
Chủng loại của ong không giống nhau nên công hiệu cũng không đồng đều. Ong vàng loại lớn lấy bổ tỳ ích khí là công hiệu chính, có thể trị các chứng đau ở vùng bụng, suy nhược tỳ vị, còn ong đất lại lấy công hiệu thanh nhiệt giải độc là chính, có thể trị các chứng mụn nhọt.
Cải thiện tình trạng cơ thể suy nhược, gầy yếu, ích khí, tăng cường công năng của tỳ vị
Ấu trùng ong tính bình nhưng hơi lương, có công dụng trừ phong thanh nhiệt, trị chứng đau đầu do phong hỏa dẫn đến
Bổ tỳ dưỡng huyết, trị liệu chức năng của tỳ vị không tốt, cơ thể suy nhược, khí huyết không đủ
Trị chứng lông mày rụng, da thịt lở loét
Dùng mật ong, hồ phong, hoàng phong (tất cả cùng sao lên), hùng hoàng (nấu qua với giấm), mỗi loại 0,3g, ô xà, bạch hoa xà (tất cả đem ngâm rượu, bỏ vỏ, nướng khô), bọ cạp (bỏ đất, sao qua), bạch cương tàm (sao qua), đan sa, mỗi loại 31g, địa long (bỏ đất, sao qua); 15,6g thằn lằn (toàn bộ sao qua), rết chân đổ (toàn bộ, sao qua), mỗi loại 15 con, long não 1,5g. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, mỗi lần dùng mật ong pha với nước ấm uống lg, mỗi ngày dùng 3 - 5 lần.