(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)

Ong bắp cày vị cay, tính bình. Chủ trị chứng điếc lâu ngày, ho khan, hen suyễn, tiêu trừ các loại tà khí, làm gai đâm trong thịt tự nhổ lên, mặt khác còn có tác dụng toát mồ hôi. Liên quan đến ong bắp cày là loài động vật như thế nào, các học giả có rất nhiều cách giải thích. Trang Tử gọi nó là “cái lưng chăm chỉ”. Trong Quảng nhã cho rằng: “Nó là ong đất”. Đào Hoằng Cảnh cho rằng: “Nó có nhiều loại, tuy tên là ong đất nhưng không làm tổ trong đất. Ngày nay, có một loại ong màu đen, lưng nhỏ, lấy bùn làm tổ và những ống trong tổ của nó như hình ống trúc, ong non mới sinh bằng hạt kê. Khi làm tổ ong mẹ đi bắt nhện xanh về làm thức ăn cho ong con”. Trong Biệt lục cũng viết: Ong sinh trưởng ở vùng Hùng Nhĩ (huyện Nghi Dương, Hà Nam) trong phòng ngủ”. Người đời nay thường cho rằng, thân ong mang màu xanh đen, con ong nhỏ thì phần eo lưng cũng dài.
Ong bắp cày vị cay, tính bình, có thể hành có thể tán, có tác dụng tiêu sưng và làm tan những chỗ tụ máu, trị những cơn đau dài ngày, hen suyễn, chính là cái trong Bản kinh có đề cập đến gọi là “ho nghịch”. Ngoài ra, ong bắp cày còn có thể trị các vết mụn sưng đau, các vết thương lở loét, vết ong đốt, nhưng tiếc là loại thuốc này trong lâm sàng hiện đại chưa được khai thác triệt để.
Trị ho khan, hen suyễn.
Trị điếc lâu ngày.
Trị các vết mụn sưng đau, vết thương lở loét, vết ong đốt.
Trị vết thương do nhện cắn
Lấy ong bắp cày sao khô, trộn đều với dầu bôi lên vết thương.
Trị vết thương do ong đốt
Lấy ong bắp cày nghiền nhỏ, thêm giấm, bôi lên vết thương.