(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Quả xoan là quả chín của cây xoan rụng lá họ xoan, hình tròn như quả chuông. Sau mùa thu sẽ có màu vàng kim, rủ xuống dưới cành, vì vậy còn có tên khác là kim linh tử.
Sống ở khắp mọi nơi, lúc nào cũng có thể hái dùng.
Quả xoan vị đắng, tính hàn. Chủ trị bệnh ôn nhiệt, sốt cao do thương hàn, trong người bứt rứt khó chịu, diệt các loại ký sinh trùng, trị các dạng ghẻ, còn có tác dụng thông thủy đạo, lợi tiểu tiện rất tốt.
Quả xoan quy về can, tiểu tràng, bàng quang kinh. Vì vị đắng, tính hàn nên có thể giáng hạ, trị các chứng sốt cao do thương hàn, bứt rứt trong người. Vì đi vào bàng quang, tiểu tràng kinh, nên có thể diệt trùng, lợi tiểu. Có thể trị giun đũa, giun móc và thoát vị bàng quang, hạ nguyên bế tắc, tiểu tiện không thông, nghiền nát hay chế thành dạng cao còn có thể trị ghẻ lở. Lý Thời Trân khái quát được tính của quả xoan như sau: “Quả xoan dẫn nhiệt ở tiểu tràng, bàng quang, do có thể dẫn hỏa ở tâm kinh hạ hành, vì vậy là dược liệu tốt chữa đau bụng, sa nang”. Các thầy thuốc khác cũng cho rằng, những người bị nhiệt đau đớn không thể bỏ qua vị này.
Y học hiện đại đã chứng minh: Quả xoan có chứa toosendanin, có tác dụng diệt ký sinh trùng, đồng thời có tác dụng ức chế rõ rệt với tụ cầu khuẩn vàng. Nhưng do vị thuốc này có độc, vì vậy không nên dùng nhiều, uống vào liều lượng thường dùng 10 - 15g, còn dùng ngoài thì cần ước lượng thích hợp.
Diệt giun đũa, có tác dụng ức chế rõ rệt với tụ cầu khuẩn vàng.
Trị sốt cao do thương hàn, người bứt rứt, khó chịu.
Trị ghẻ lở.
Diệt giun đũa, giun móc và thoát vị bàng quang, hạ nguyên bế tắc, tiểu tiện không thông.
Trị nhiệt quyết đau tim (khi phát khi không, thân nhiệt giảm, lâu ngày không khỏi)
Trước tiên châm cứu 2 huyệt Thái khê, Côn lôn, dẫn nhiệt hạ hành, sau đó lấy quả xoan, huyền hồ tỏa, mỗi loại 31g, nghiền thành bột, mỗi lần dùng 9g với rượu.
Trị đau bụng lạnh
Quả xoan (bỏ hạt) 15g, ngô thù du 7,8g, trộn đều các vị thuốc nghiền thành bột, thêm rượu, nặn thành viên. Mỗi lần uống 20 - 30 viên với nước dưa chua.
Trị sa nang sưng đau, sa tinh hoàn
Quả xoan (bỏ hạt) 156g, chia làm 5 phần; một phần dùng bổ cốt chi 6g sao vàng; một phần rang cùng với tiểu hồi hương 9g, muối ăn 1,5g; một phần sao với củ cải 3g; một phần sao với khiên ngưu tử 9g; một phần sao cùng bọ hung (bỏ đầu, chân) 7 con. Sau đó bỏ muối, củ cải, khiên ngưu, bọ hung, chỉ giữ lại bổ cốt chi, hồi hương, nghiền thành bột, thêm rượu, bột hồ nặn thành viên. Mỗi lần dùng 50 viên, uống với rượu lúc bụng đói.
Trị nội tạng trúng độc hạ huyết
Sao vàng quả xoan rồi nghiền thành bột, thêm mật ong vào nặn thành dạng viên. Mỗi lần dùng 10 - 20 viên, uống với cháo loãng.
Trị trong bụng có ký sinh trùng
Ngâm quả xoan trong rượu nặng 1 đêm, tẩm vào bông, rồi nhét vào trong hậu môn, 1 ngày thay 2 lần.
Trị tiểu đặc, nước tiểu bài tiết khó khăn
Quả xoan, hồi hương, tỷ lệ bằng nhau, trộn đều 2 vị thuốc trên sao lên nghiền thành bột. Mỗi ngày uống 3g với rượu ấm.
Trị bệnh tích ở trẻ nhỏ
Quả xoan, xuyên khung, tỷ lệ bằng nhau, nghiền thành bột, thêm mật lợn nặn thành dạng viên, uống với cháo loãng.
Trị giun đũa ở trẻ nhỏ
Vỏ cây xoan nghiền thành bột, uống 6g với cháo loãng.
Trị các chứng lở loét của trẻ
Lấy vỏ cây hoặc cành của cây xoan đốt lấy tro đắp lên chỗ loét. Nếu là vết thương khô, có thể dùng mỡ lợn thêm vào tro rồi thoa lên vết thương.
Trị rết cắn hay ong đốt
Lấy vỏ trắng của cây xoan và cành lá cây xoan nghiền nát lấy nước rồi thoa lên vết thương.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
