(Vị thuốc thượng phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Sung úy tử là quả của cây ích mẫu, họ thực vật hoa môi, cả cây thì gọi là cỏ ích mẫu, cỏ khôn, cỏ kê mẫu, chinh úy. Mầm cây có thể dùng làm rau để ăn, cây già, cành và hoa đều dùng làm thuốc.
Bản kinh có viết: Sung úy tử vị cay, tính ôn. Có thể cải thiện thị lực, trị các bệnh về mắt, bổ tinh ích khí, tiêu trừ phù thũng. Dùng lâu dài có thể khiến cho thân thể nhanh nhẹn, khỏe mạnh. Thân cây ích mẫu dùng làm nước tắm, có thể trị mẩn ngứa, mề đay.
Đông y cho rằng, cỏ ích mẫu vị cay có tác dụng tán, vị đắng có tác dụng tiết, hơi hàn có tác dụng thanh nhiệt. Do đó, có công dụng hoạt huyết, tiêu trừ ứ trệ, thích hợp dùng điều trị các 3 bệnh phụ khoa ở phụ nữ đã từng sinh đẻ. Tên gọi “cỏ ích mẫu” cũng xuất phát từ đó. Ngoài ra, cỏ ích mẫu còn có tác dụng lợi thủy, tiêu sưng, giải độc. ứng dụng lâm sàng chủ yếu dùng để điều trị các bệnh, như: Kinh nguyệt không đều, đau bụng khi có kinh, chứng rối loạn sau sinh. Trong Bản thảo cương mục có giới thiệu chi tiết rằng, tất cả các chứng bênh như: Thai chết lưu, khó sinh, không ra nhau thai, xuất huyết sau khi sinh, cảm mạo do thấp nhiệt, ra nhiều máu kinh) không trong thời kỳ kinh nguyệt, khí hư ra bất thường, các chứng bệnh trước khi mang thai và sau khi sinh, chứng khó thụ thai... cỏ ích mẫu đều có công dụng điều trị. Vì ích mẫu có 5 tác dụng hoạt huyết trừ ứ trệ hiệu quả, cho nên còn có thể dùng trị chứng sưng tấy, tụ máu ở vết thương do bị ngã. Ngoài ra, cỏ ích mẫu còn có tác dụng điều trị các bệnh, như: Phù thũng, tiểu tiện khó, mụn nhọt lở loét, 5 mẩn ngứa trên da. Tuy nhiên, cỏ ích mẫu thường được dùng để làm các dược liệu phụ trợ khác.
Công hiệu của sung úy tử giống cỏ ích mẫu, nhưng sung úy tử còn có tác đụng làm mát gan, sáng mắt, ích tinh, bố máu. Cho nên nó thường được dùng để điều trị các chứng bệnh nóng gan, đau đầu, đau mát đỏ, gan, thận yếu, mát mờ nhìn không rõ, cỏ ích mẫu còn có tác dụng bảo vệ và làm đẹp da. Trong Bản thảo cương mục có ghi lại phương pháp Võ Tắc Thiên luyện cỏ ích mẫu để dưỡng sắc đẹp. Nếu buổi sáng và tối, mỗi ngày dùng cỏ ích mẫu rửa mặt và 2 tay, giúp cho làn da căng mịn, mềm mại. Nếu như sử dụng lâu dài, liên tục vào buối sáng và tối, thì phụ nữ 50 tuổi cũng có thể trẻ đẹp. Tương truyền, Võ Tắc Thiên đã dùng bí quyết này giúp cho bà hơn 80 tuổi mà dung mạo vẫn đẹp.
Trị các chứng bệnh như: Thai chết lưu, khó sinh, không ra nhau thai, xuất huyết sau khi sinh, cảm mạo do thấp nhiệt, ra nhiều máu không trong thời kỳ kinh nguyệt, khí hư ra bất thường các chứng bệnh sau khi sinh.
Làm mát gan, sáng mắt, ích tinh bổ máu.
Hoạt huyết trừ ứ trệ.
Giúp da dẻ hồng hào, nuôi dưỡng nhan sắc.
Trị các loại bệnh về sản phụ khoa, nội tạng bị thương, ứ huyết
Rửa sạch cỏ ích mẫu, dùng thanh tre nứa (cấm kị dùng dao thép) cắt thành từng đoạn nhỏ, đun nhừ, bỏ bã, lấy khoảng 50 - 60l nước, để nửa ngày cho lắng cặn. Sau đó lọc bỏ cặn đục, đun phần nước trong trên lửa nhỏ, đến khi còn khoảng 10l giống như nước mật đường, cất vào trong lọ. Mỗi lẫn lấy khoảng 120ml, dùng với rượu, mỗi ngày dùng 2 lần.
Trị bệnh đi tiểu ra máu ở người già và trẻ nhỏ
Cỏ ích mẫu giã nhỏ, vắt lấy 1 lít nước.
Tộ các chứng bệnh như: Thai chết lưu, khó sinh, không ra nhau thai, xuất huyết sau khi sinh, cảm mạo do thấp nhiệt, ra nhiều máu không trong thời kỳ kinh nguyệt, khí hư ra bất thường các chứng bệnh sau khi sinh.
Trị bệnh bụng ỏng da vàng ở trẻ nhỏ
Dùng lá cây ích mẫu non nấu cháo, ăn tới khi khỏi bệnh, có thể uống nước ép lá non cũng có hiệu quả.
Trị bệnh trĩ kèm theo máu
Giã lá cây ích mẫu vắt lấy nước uống.
Trị họng sưng đau
Cỏ ích mẫu giã nát, thêm 240ml nước giếng rồi hấp lên, vắt lấy nước đặc, mỗi lần uống một ít. Mùa đông dùng gốc cây cỏ ích mẫu.
Trị viêm tai có mủ
Thân và lá cây ích mẫu ép lấy nước nhỏ vào tai.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
