(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần Nông bản thảo kinh)
Thạch tằm là ấu trùng của côn trùng thạch tằm thuộc họ tằm, còn gọi là rận cái, thường sống ở mỏm đá hay bụi cỏ bên bờ sông. Ấu trùng rất giống tằm nên mới có tên là thạch tằm.
Thạch tằm vị mặn, tính hàn. Chủ trị các loại lung bế, trị thạch lâm, còn gây trụy thai.
Còn thạch tằm rốt cuộc là vị thuốc như thế nào, Đào Hoằng cảnh cho rằng: “Rận cái chính là trùng nhỏ ở nước biển Đông, thân hình trong nước khó phát hiện, đau như kim châm, khi bắt phải cẩn thận, ngày nay tên giống mà vật có thể khác”. Bản thảo diễn nghĩa có ghi chép: “Thạch tằm có nhiều ở những sông hồ vùng núi. Sống ở những mỏm đá trong nước, làm kén như cái kẹp tóc, dài hơn tấc để ẩn thân. Màu sắc như bùn, nằm trong đó, nên mới gọi là thạch tằm, tức là trùng nhĩ trong nước”. Người ngày nay cho rằng, thạch tằm là ấu trùng của thạch nga.
Thạch tằm vị mặn, tính hàn. Vị mặn có thể nhập huyết thông lợi; hàn có thể giáng tiết, do vậy nó được coi là lương dược có công dụng lợi tiểu thúc đẩy bài tiết, dùng nhiều trị chứng tiểu tiện khó, đặc biệt là trị thạch lâm. Lý Thời Trân từng nói: “Thạch tằm đến da cũng dùng, thịt thì bỏ đi”. Bình thường cho rằng, thịt thạch tằm có thể tiêu tán uất kết, thông lợi thủy đạo, trừ tà nhiệt, nhưng công hiệu của thịt thạch tằm lại không bằng da của nó. Đáng chú ý là, do da thạch tằm có công dụng thông lợi nên dễ dẫn đến sảy thai, vì vậy tuyệt đối không dùng cho thai phụ.
Có thể gây trụy thai
Trị các loại lưng bế, thạch lâm.
Trị tim nhiệt nóng do ngũ lao thứ thường
Thạch tằm, lôi hoàn, quất bì, đào nhân, mỗi loại 3,75g, lang nha 4,5g, quán chúng 2 nhánh, cương tàm 21 con, vỏ rễ ngô thù du 7,5g, nguyên hoa, hạt mào gà, can tê, mỗi loại 3g, loạn phát (đốt) 16g. Các vị thuốc trộn lên nghiền nhỏ, dùng mật ong nặn thành viên bằng hạt ngô. Mỗi lần uống với canh hay rượu lúc đói, có thể dần tăng lượng lên 14 viên, mỗi ngày dùng 2 lần.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
