(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Đại kích là rễ của cây đại kích, loài thực vật thân cỏ sống lâu năm thuộc họ đại kích. Thông thường, vào cuối mùa xuân trước khi cây đâm chồi hoặc vào mùa thu khi lá khó héo thì đào lấy rễ, bỏ tạp chất, rửa sạch phơi khô làm thuốc.
Đại kích vị đắng, tính hàn. Chủ trị những bệnh truyền nhiễm do cổ độc, các chứng bệnh phù thũng của 12 kinh, khối u trong bụng sưng đau, tà khí tích tụ, cảm phong tà mà da đau như đâm và nôn do khí thượng nghịch.
Đại kích vị đắng, tính hàn, thuần hương, trên có thể tiết phế khí, dưới có thể tiết thận thủy, có tác dụng trục đàm trừ ẩm, tiêu sưng, tán kết, công độc hạ thủy, trong đó công hiệu chủ yếu của nó là công độc hạ thủy. Như Lý Thời Trân đã nói: “Đàm dãi, tùy theo khí mà cũng tăng lên hạ xuống, không có chỗ nào là không đến. Quy về tâm kinh thì che lấp khiếu mà gây động kinh, nói năng lảm nhảm. Quy về phế kinh, dẫn đến tắc khiếu lại gây ho, thở gấp, gây lạnh bất chợt vùng thắt lưng. Quy về can kinh gây tích tụ lại tạo thành ho khan, đau sườn, nóng lạnh. Khi quy về kinh lạc thì gây tê bì, đau nhức, khi đi vào gân cốt sẽ mang đến những cơn đau trong cổ, ngực, lưng, hông, chân tay. Căn bản của đờm là thủy và thấp. Gặp khí và hỏa y sẽ ngưng trệ trở thành đàm, ẩm... Đại kích có thể tiết thủy thấp của ngũ tạng, thu được công hiệu kỳ diệu”.
Trong lâm sàng, nó được dùng để điều trị các triệu chứng mụn nhọt độc sưng ) do phù thũng; đại, tiểu tiện không thông, tức ngực, hai bên hông đau nhức và những chứng do phong nhiệt gây ra.
Đại kích còn có tác dụng trừ thấp giải độc, da thịt đau buốt và nôn mửa đều do phong tà xâm nhập vào cơ thể, hóa phong thành thấp gây nên, nên đại kích có công hiệu trị liệu những chứng bệnh này rất tốt. Ngoài ra, trong Bản thảo cương mục còn ghi chép: Đại kích có thể trị chứng ung nhọt sưng đau ở cổ và nách, đau đầu, ra mồ hôi, lợi đại tiểu tiện, giải độc, tiêu trừ bệnh sốt rét, tán kết, tiêu sưng, thông kinh nguyệt, có thể gây trụy thai.
Y học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh, đại kích tuy có tác dụng tả mạnh, nhưng công hiệu lợi tiểu không rõ ràng. Vì tính chất của đại kích thuộc âm hàn, chỉ có triệu chứng thực nhiệt, mạch thực mới có thể dùng, nếu không sẽ gây tả phê thương thận, tổn thương cơ thể. Vì vậy, những người có thể chất yếu không nên dùng, những người có âm hàn thủy thũng và phụ nữ mang thai cũng cấm kỵ dùng. Chất độc của đại kích nhất thiết phải dùng xương bồ để điều giải. Liều lượng thường dùng của nó là 1,5 - 3g, có thể tăng thêm tùy theo tình trạng bệnh.
Trị mụn nhọt, độc sưng do, phù thũng, đại tiểu tiện không thông, tức ngực, hai bên hông đau nhức và các chứng do phong hàn nhiệt gây ra.
Trị da thịt đau buốt và nôn mửa.
Trị thở gấp, phù thũng
Đại kích (sao qua) 62g, gừng khô (nướng) 15,6g. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, mỗi lần uống 9g với canh gừng, đến khi nào thông đại tiểu tiện là được.
Trị thủy thũng trướng bụng, phù thũng toàn thân
Đại kích, đương quy, vỏ quýt, mỗi loại 31g. Các vị thuốc trên cắt nhỏ, thêm 2 lít nước vào sắc còn 700ml, người bị bệnh nặng dùng thêm 1 lần sẽ có hiệu quả sau khi bệnh thuyên giảm, trong vòng 1 năm không nên ăn thực phẩm có tính kích thích mạnh.
Trị thủy thũng bụng to, toàn thân sưng phù
Đại kích, bạch khiên ngưu, mộc hương. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, mỗi lần dùng 3g, cho vào trong cật lợn, dùng giấy ẩm bao ngoài nướng chín, ăn khi đói.
Trị đau răng
Để đại kích lên trên chỗ răng đau, cắn thật chặt, công hiệu trị đau có thể thấy ngay hiệu quả.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
