(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Thạch trường sinh là cây thiết tuyến thảo, thuộc họ thiết tuyến quyết. Vì 4 mùa không tàn, mùa xuân mang sắc đỏ, đẹp vô cùng. Nó thường mọc nhiều ở hang đá, cho nên có tên gọi là thạch trường sinh. Chủ yếu phân bố ở các tỉnh Chiết Giang, Giang Tây, Tứ Xuyên.
Thạch trường sinh vị mặn, tính hơi khàn. Chủ trị phát sốt, sợ lạnh, trị sốt do viêm loét ác tính gây nên, có thể trừ uế khí và một số bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng.
Nói về tính vị của thạch trường sinh, quan điểm ngày nay cho rằng, nó có, vị cay, đắng, ngọt, tính hơi hàn. Vì vị cay có thể tán, vị đắng có thể hạ, tính hàn có thể trục hỏa giải độc, vị mặn có thể làm mềm các khối rắn, tán kết, cho nên có công dụng thanh nhiệt giải độc, tán khí kết trong tạng phủ, đổ mồ hôi, lợi niệu. Trong cuốn Bản kinh người ta dùng nó để chủ trị: “Chứng hàn nhiệt, lở loét ác tính, hỏa nhiệt”, tức là công hiệu đã nói ở trên. Cũng chính vì nó có công hiệu thanh nhiệt giải độc, còn được dùng để chữa các vết ngứa ngáy, ghẻ lở. Đồng thời, thạch trường sinh có thể thanh trừ thấp nhiệt trong cơ thể. Môi trường thấp nhiệt chính là nơi để các ký sinh trùng sinh sống, cho nên nó có thể diệt ký sinh trùng trong cơ thể. Từ sau Bản kinh hầu như rất ít điển tịch y học đề cập đến thạch trường sinh. Trong lâm sàng lại càng ít dùng đến, đây là điều thực sự đáng tiếc.
Theo dược lý hiện đại phân tích, thạch trường sinh có chứa thành phần: Flavonoids, amino acid, lacton hay este, phenolic, thực sự có công dụng thanh nhiệt, thông khí, lợi niệu.
Chủ trị phát sốt, sợ lạnh, sốt cao do viêm loét ác tính gây nên, có thể trừ uế khí và một số bệnh truyền nhiễm.
Có công dụng thanh nhiệt giải độc, tán khí kết trong tạng phủ, đổ mồ hôi,lợi niệu.
Trị ngứa ngáy, ghẻ lở diệt các loại ký sinh trùng trong cơ thể.
Trị mụn nhọt sưng tấy, lở loét
Thạch trường sinh, sấy khô, nghiền nhỏ, trộn với nước lạnh bôi lên vùng da bị sưng tấy, lở loét.
Đổ mồ hôi lợi tiểu tiện
Lá thạch trường sinh 450g, cam thảo 28g, đầu tiên cho hỗn hợp trên vào nồi nước đang sôi ngâm 1 đêm, lọc bỏ bã, hòa đường cát vào, rồi lọc lại một lần nữa, đun cô đặc thành sirô.
Trị nội tạng u kết, can tỳ tắc nghẽn
Thạch trường sinh nghiền nhỏ, uống với rượu lúa mạch pha loãng.