(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Thanh hao là loài thực vật sống 1 hoặc 2 năm thuộc họ cúc, còn có tên gọi là hương hao. Trong Kinh thi có nhắc đến cây ngải dại là loài hươu nai thường ăn đó chính là thanh hao. Thường vào mùa thu khi hoa nở rộ nhất thi hái về làm thuốc.
Thanh hao vị đắng, tính hàn. Chủ trị lở loét, ghẻ lở, kết vảy, mẩn ngứa, mụn nhọt do phong tà tích tụ trong máu gây ra, có thể loại trừ côn trùng, tà khí tích tụ ở giữa xương khớp, còn có tác dụng làm sáng mắt.
Sách Bản thảo cương mục có viết: “Thanh hao là cây được bẩm thụ khí „thiếu dương của các cây cỏ mùa xuân sớm nhất, cho nên tất cả những chứng bệnh mà nó trị đều thuộc về Thiếu dương, Quyết âm”. Vì thế, thanh hao có thể vào máu, giúp thanh nhiệt, mát máu, trị ngứa; có thể trị các chứng bệnh về da như lở loét, mẩn ngứa, kết vẩy, mụn nhọt, lở loét do phong nhiệt tích tụ trong máu gây ra. Thanh hao vị đắng, tính hàn có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, trừ thấp, trị chứng bệnh cốt chưng lao nhiệt. Ngoài dùng để sắc lên lấy nước rửa bên ngoài, còn có tác dụng trừ các loại ký sinh trùng như rận, lại không gây dị ứng da.
Thanh hao quy về can, đảm và thận kinh. Khi vào gan có thể thanh nhiệt, giải độc, làm sáng mắt, trị bệnh mắt đau, sưng đỏ, chảy nước mắt, nóng trong gan gây ra. Khi vào thận có thể thanh nhiệt, chữa bệnh cốt chưng lao nhiệt, âm hư phát nhiệt, thấp nhiệt không giảm, còn có thể điều trị bệnh tai sưng đau, có mủ, răng sưng đau. Trong Bản thảo cương mục có ghi: Thanh hao còn có thể chữa chứng xuất huyết, trướng bụng và bệnh lỵ lâu ngày không khỏi do sốt cao kéo dài vào mùa hè, phụ nữ xuất huyết do khí huyết hư nhược gây nên. Nó còn có tác dụng bổ trung ích khí, tốt cho da và dưỡng nhan sắc, giúp tóc đen mượt. Lấy thanh hao tươi ép lấy nước uống và bôi lên da có thể trị chứng ngực đau, tức ngực, hoàng đản. Lấy thanh hao tươi giã nát rồi bôi lên những chỗ lở loét, có thể giúp cầm máu và trị đau. Lấy thanh hao sao lên thành tro, hòa với nước, lọc qua vải rồi sắc cùng với vôi có thể trị lở loét, sẹo đen.
Thời kỳ cận hiện đại, người ta còn dùng nó để chế thành viên nang chữa bệnh viêm phế quản mạn tính. Thực tiễn lâm sàng đã chứng minh, thanh hao thực sự có tác dụng trị ho, tiêu đờm, điều hòa hơi thở. Trong sách Bản thảo hại lợi còn viết: “Thuốc vị đắng, tính hàn, không hợp với khẩu vị của nhiều người. Duy có thanh hao hương thơm thích hợp cho người huyết hư có nhiệt, dùng nó không lo tổn hại khí”. Có thể thấy, thanh hao tuy vị đắng, tính hàn, nhưng không giống với các loại thuốc vị đắng, tính hàn khác dễ làm tổn hại trung khí, nó là một vi thuốc rất an toàn khi dùng thuốc.
- Trị tai sưng đau, có mủ, chữa đau răng.
- Trị viêm khí quản mạn tính.
- Trị các chứng bệnh về da như lở loét, mẩn ngứa, kết vẩy, mụn nhọt, lở loét do phong nhiệt tích tụ trong máu gây ra, còn có tác dụng loại trừ côn trùng.
- Có thể chữa chứng chảy máu, trướng bụng và bệnh lỵ lâu ngày không khỏi do sốt cao kéo dài vào mùa hè, khí hư không ngừng.
- Thanh nhiệt, chữa bệnh cốt chưng lao nhiệt, âm hư phát nhiệt, thấp nhiệt không giảm, còn có thể điều trị bệnh tai sưng đau, có mủ, răng sưng đau.
Trị bệnh lao ở nam, nữ
Lấy thanh hao giã nhỏ, thêm 3 lít nước, đồng tiện 5 lít, sắc cùng với nhau đến khi còn 1,5 lít, lọc bỏ bã rồi tiếp tục sắc đến khi thành dạng cao, nặn thành viên bằng hạt ngô. Mỗi lần dùng 20 viên với rượu nóng khi đói và trước khi đi ngủ.
Điều trị bệnh sốt rét nóng lạnh Lấy một nắm thanh hao, thêm 2 lít nước, ép lấy nước uống.
Trị sốt rét, chỉ nóng không lạnh, đờm nhiều
Lấy 62g thanh hao, ngâm trong nước đồng tiện rồi sấy khô, thêm 15,6g hoàng đan, tán nhỏ. Mỗi lần dùng 6g với nước đun sôi.
Trị bệnh kiết lỵ phân trắng đỏ
Lấy thanh hao, lá nghệ, mỗi loại một phần, thêm đậu xị nặn thành bánh, phơi khô. Dùng 1 cái sắc với 240ml nước, lấy 120ml rồi uống.
Trị bệnh trĩ, đại tiện ra máu
Lấy lá hoặc thân thanh hao, tán nhỏ. Trước khi đi đại tiện dùng với nước lạnh, sau khi đi đại tiện dùng với rượu.
Trị các thương tổn do dao cứa
Lấy thanh hao giã nát, bôi lên vết thương, khi nào máu ngừng chảy thì khỏi.
Trị răng sưng đau
Lấy một một nắm thanh hao, đun lên lấy nước ngậm.
Trị trên mũi có thịt thừa
Lấy tro thanh hao, vôi, mỗi loại một phần, rang lên cho thành dạng cao rồi bôi lên.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
