(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)

Lam thực là loại quả của cỏ lam, thuộc thực vật họ rau răm. Vì lá màu xanh, có thể dùng làm thuốc nhuộm màu xanh, cũng gọi là lam hoặc chàm. Cỏ lam là tên xuất phát từ điển cố của câu thành ngữ "Thanh xuất vu lam”. Nhưng “lam" ở thời đó không phải là tên gọi của màu sắc, mà chỉ loài thực vật "cỏ lam" này.
Bản kinh có viết: Lam thực vị đắng, tính hàn. Chủ trị các loại độc tố như bị côn trùng hoặc rắn cắn. Cũng có thể loại bỏ các ký sinh trùng, bệnh truyền nhiễm, bệnh mạn tính, phổi kết hạch. Dùng lâu dài có tác dụng làm tóc đen và khỏe mạnh, giúp cho thân thể nhẹ nhàng, linh hoạt.
Đông y cho rằng, lam thực là một vị thuốc vị đắng, tính hàn. Tính hàn quy về thận kinh, vị đắng quy về tâm 5 kinh. Vì thế, nó có thể bổ sung nước cho thận, thêm tủy cho xương, giúp thân thể nhẹ nhàng; lại có thể thanh tâm hỏa, ích tâm lực, trị mụn nhọt, lở loét do trúng độc. Trong Bản thảo kinh tập chú cố viết: Công dụng chủ trị của lam thực trong Bản kinh mặc dù vô cùng đơn giản, tuy nhiên, 3 chữ “giải nhiều độc" lại có hàm ý rộng lớn, gồm các chứng bệnh như: Thần kinh do nhiệt nóng, mụn đầu đinh, trúng phong, nhiệt độc, rubella, sốt cao ở trẻ nhỏ, chảy máu cam do nóng trong, đau đầu, lúc nóng lúc lạnh, đau mắt đỏ. Trong những công dụng của lam thực, nổi bật nhất là sát trùng giải độc. Ví dụ như: Giải độc các vết thương do côn trùng đốt, rắn cắn, thú cắn, vết thương do kim loại đâm, lỏ loét do chứng thấp, phát ban và trúng độc do chó dại cắn.
Ngoài ra, khi râu tóc bạc sớm, cơ thể thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, khả năng là do tà nhiệt tổn hao khí huyết. Lam thực có tác dụng thanh nhiệt giải độc, mát máu, dưỡng khí an huyết, vì vậy mà có công dụng làm đen râu tóc, giúp thân thể nhẹ nhõm, linh hoạt.
Có tác dụng làm tóc đen, thân thể nhẹ nhõm.
Thanh tâm hỏa, ích tâm lực, trị mụn nhọt, lở loét do trúng độc.
Trị bệnh thần kinh do nhiệt nóng, mụn đầu đinh, nhiệt độc, rubella, sốt cao ở trẻ, chảy máu cam do nóng trong.
Trị vết thương trúng độc do côn trùng đốt, thú cắn,vết thương do kim loại đâm.
Trị bệnh kiết lỵ ra máu ở trẻ nhỏ
Lam thực giã nát lấy 2 lít nước, chia thành 4 thang.
Trị ho có đờm, khi thở cổ họng phát ra âm thanh, chảy nước miếng khi ngủ
Lá lam thực ngâm với nước giã nát, lấy 1 lít nước cốt, uống nhiều lần khi đói. Sau đó lấy hạnh nhân nghiền ép lấy nước, nấu cháo ăn. Sau 1-2 ngày bệnh sẽ có chút biến chuyển, nhưng vẫn phải uống thuốc đều đặn, khi đờm long ra thì mới ngừng dùng thuốc.
Trị chứng mệt mỏi do dùng thuốc quá liều hoặc trúng độc
Lam thực giã nát ép lấy nước uống. Trị bệnh mép môi lở loét mạn tính Lấy 500g lam thực vào tháng 8, giã nát lấy nước rửa. Chỉ cần dùng 3 lần bệnh sẽ khỏi.
Chữa mụn nước lở loét do nhiệt nóng.
Lá lam thực giã nát đắp lên vùng da lở loét, hiệu quả rất tốt.
Chữa mụn nhọt
Rễ lam thực 31g, cam thảo 0,3g. Các vị thuốc trên tán nhỏ thành bột, mỗi lần dùng 1,5 - 3g, lấy 2 - 3 giọt máu ở mào gà trống, uống cùng với một chút rượu ấm.