(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Thử lý là quả cây thử lý thuộc thực vật họ táo ta. Quả chín vào tháng 8 - 9 là có thể thu hái, bỏ vỏ, sao nhỏ lửa rồi bảo quản để dùng. Quả khô hình cầu, bên ngoài màu tím đậm, có nếp nhăn.
Thử lý chủ trị cơ thể lúc nóng lúc lạnh và cổ kết hạch đã biến chứng lở loét.
Về tính vị của thử lý, Bản kinh không thấy có ghi chép. Bản thảo cương mục thì cho là có vị đắng, tính lương, hơi độc. Thử lý có tác dụng thanh nhiệt hạ hỏa, lợi thấp giải độc, thấp nhiệt sau khi được trừ bỏ thì tam trùng không còn nơi nào an thân, do đó có hiệu quả sát trùng. Ngoài ra, còn có thể trị chứng nóng lạnh và tràng nhạc đã vỡ, chướng bụng, lạnh bụng do phù thũng, có trùng trong mụn nhọt.
Lý Thời Trân cho rằng: Thử lý còn có thể trị bệnh đậu mùa có đầu đen hoặc đã loét có mùi khó chịu. Cách làm cụ thể như sau: Sau tháng 9 hái thử lý đã chín đen, giã nát, cho vào túi vải vắt lấy nước, rồi dùng vật dụng bằng bạc hoặc đá đun cô đặc thành dạng cao, đựng trong đồ sứ, để nơi kín gió. Mỗi lần dùng lấy một lượng vừa đủ, uống canh đào giao (nhựa tiết ra từ vỏ cây đào), thêm xạ hương sẽ có hiệu quả tốt hơn. Nếu không có thử lý tươi thì dùng thử lý khô nghiền nhỏ, cho nước đun cô đặc thành dạng cao cũng được.
Thử lý ngoài dùng làm thuốc, còn có thể làm thực phẩm bổ sung, như Thực liệu bản thảo có ghi lại: Làm bánh cùng với vị này, ăn khi bụng đói, có thể trị chướng bụng, ăn không tiêu.
Tiêu trừ các triệu chứng nóng lạnh, tràng nhạc, phù thũng, trướng bụng, lạnh bụng, có trùng trong mụn nhọt.
Có tác dụng thanh nhiệt hạ hỏa, lợi thấp giải độc.
Trị bệnh đậu mùa có đầu đen hoặc đã loét có mùi khó chịu.
Trị các chứng ghẻ lở, hàn nhiệt và vết thương do vật nuôi hay côn trùng cắn
Thử lý tươi giã nát rồi đắp lên vùng bị bệnh.
Trị đau răng
Thử lý sắc lấy nước, uống 1 bát khi đói, súc miệng nhiều lần.
Trị nóng trong dẫn đến lở miệng và bệnh tràng nhạc
Tường vi hoàn: Rễ cây tường vi, rễ cây thử lý, hoàng linh, đương quy, cát căn, bạch liễm, thạch long nhuế, hoàng bách, thược dược, tục đoạn, hoàng kỳ, mỗi loại 3g, qua lâu căn 6g. Các vị trộn đều nghiền thành bột, dùng mật điều chế thành viên. Mỗi lần dùng 10 viên, ngày 3 lần.
Trị vết thương ở miệng nhiều lần tái phát không khỏi
Vỏ, rễ thử lý, rễ cây tường vi, hoàng cầm, đương quy, cát ngạnh, hoàng kỳ, bạch liễm, đại hoàng, thược dược, tục đoạn, hoàng bách, cát căn, mỗi loại 3g. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, mỗi lần dùng rượu hoặc nước tương uống 1g, mỗi ngày dùng 2 lần.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
