(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)

Diên đan là trình nguyên chất đã được gia công, cho oxi hóa tạo nên, nên còn có tên gọi là hoàng đan, đang phấn. ăn bột phấn của nó màu hồng cam hoặc vàng cam, đội bóng nhạt, không hút sáng, lấy ngón tay xoa, da ngón tay có thể bị nhuộm thành màu vàng cam.
Diên đan vị cay, hơi hàn. chủ trị chống nôn mửa, bệnh, có thể trừ tà nhiệt, loại bỏ tà khí tích tụ trong dạ dày ra ngoài. Dùng lâu giúp trí não thông tỏ.
Diên đan quy về tâm, can kinh, vị cay có thể tán hàng, giúp lưu thông khí huyết, tính hàn có thể thanh nhiệt, trừ hỏa, cho nên có tác dụng trị ngứa, giải độc, cầm máu, giúp cơ bắp phát triển, cũng có tác dụng trị liệu các chứng lở loét có mủ màu vàng, vết thương có mủ lâu ngày không khỏi. Lấy diên đan đun lên thành cao để dùng, có thể trị đau, đau tốt cho cơ bắp, trị lở loét, mụn nhọt do nóng trong. Diên đan còn trị bệnh sốt rét, thức ăn tích tụ không tiêu, có tác dụng trừ đờm, sát trùng, chữa kiết lỵ, giúp sáng mắt. Ngoài ra, Diên đan còn có thể dùng để nhuộm tóc.
Dược lý học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh, diên đan có tác dụng sát khuẩn, tiêu diệt ký sinh trùng. Nhưng vì nó có độc tính, cho nên thường chế thành dạng cao để bôi ngoài da. Diên đan thanh nhiệt, trừ hỏa, có thể dùng để chữa sốt rét do hàn nhiệt. Ngoài ra, diên đan nặng, tính trầm, có tác dụng trừ đờm, vì thế mà có thể chống nôn mửa, động kinh. trong sách bản kinh còn nói tới “ luyện hóa cửu quang” tức: Trong quá trình luyện đan thấy có những hiện tượng hóa học không giống nhau, cũng chính là do 5 màu sắc của nó tạo ra. Điều này khiến cho mọi người nghĩ rằng, diên đan có tác dụng thần kỳ đối với tinh thần.
- Trị ngứa, giải độc, cầm máu, giúp cơ bắp phát triển cũng có tác dụng trị liệu rất tốt đối với các chứng lở loét có mủ vàng, vết thương có mủ lâu ngày không khỏi.
- Diên đan còn có thể trị bệnh sốt rét, thức ăn tích tụ không tiêu, trừ đờm, sát trùng, chữa kiết lỵ, giúp sáng mắt.
- Có tác dụng sát khuẩn, tiêu diệt ký sinh trùng.
Trị chứng đau bụng, bệnh lỵ ở người mang thai
Lấy một quả trứng, ảnh trên vỏ khoét một lỗ, chỗ cho lòng trắng trứng tự chảy ra ngoài, giữ lấy lòng đỏ. Cho vào lỗ đó 15g diên đan,quấy đều, ở ngoài lấy bùn bưng kín, nướng khô rồi tán nhỏ, mỗi lần dùng 6 gam với nước cơm.
Trị nôn ra máu, ho ra máu
Lấy 3 gam diên đan, uống với nước.
Trị sốt rét do hàn nhiệt
Diên đan, bách thảo sương, mỗi loại một phần rồi tán nhỏ, nhỏ trước khi phát bệnh, uống 9g với nước cơm. dùng 2 lần bệnh khỏi. Có cho thêm cơm hoặc tỏi giã nhỏ vào làm thành viên, cũng có tác dụng tốt
Trị bệnh sốt rét ở trẻ nhỏ, sốt nóng chứ không lạnh
Lấy 6 gam diên đan uống với nước mật. Nếu có triệu chứng cảm lạnh thì uống với rượu.
Trị hôi nách
Lấy diên đan tán bột rồi hòa vào với nước bọt. Thường xuyên bôi vào dưới nách.