(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Bạch liễm là rễ củ của cây bạch liễm, loài thực vật họ nho, chủ yếu được trồng ở Hoa Bắc, Hoa Đông và khu Trung Nam. Người ta thường đào, lấy củ vào mùa xuân và mùa thu, giũ bỏ rễ nhỏ và đất cát, thái thớ dọc thành miếng mỏng, phơi khô làm thuốc.
Bạch liễm vị đắng, tính bình. Chủ trị các chứng ung nhọt sưng tấy và các vết lở loét, có thể tiêu tán tà khí uất kết, giảm đau trừ nhiệt, trị các chứng đau mắt đỏ, trẻ nhỏ động kinh, sốt rét, viêm sưng gây đau âm đạo.
Liên quan đến tính vị của bạch liễm, Bản kinh cho rằng: Bạch liễm vị đắng, tính bình, nhưng trong Điền nam bản thảo lai cho rằng nó vị cay đắng, tính hơi hàn. Người đời sau phần lớn tán thành với ý kiến thứ hai này. Bạch liễm vị đắng nên có thể trừ nhiệt, cay có thể tán kết, lại quy về tâm và vị kinh nên có thể thanh trừ nhiệt độc trong 2 kinh này, nó là vị thuốc tốt để giải độc và trị lở loét. Do vậy, từ cổ chí kim phần nhiều đều dùng bạch liễm để điều trị các chứng mụn nhọt, lở loét và các chứng bệnh do hỏa độc gây nên, tức là chứng bệnh do hỏa độc gây nên, tức là chứng bệnh được nói đến trong Bản kinh như “mụn nhọt sưng tấy, lở loét” và chứng “sưng đau âm đạo ở phụ nữ” do tà khí tích tụ ở hạ âm gây nên.
Trong Bản kinh còn có quan điểm cho rằng: “Bạch liễm có thể tán kết khí, giảm đau, thanh nhiệt”. Thời cận đại đối với công dụng của bạch liễm vẫn còn hiểu biết khá ít. Trên thực tế, các chứng bệnh được trị liệu trong Bản kinh bất kể là vết thương nhiễm độc, mụn nhọt sưng tấy, sưng đau âm hộ ở phụ nữ, ngoài ra còn có chứng động kinh ở trẻ nhỏ, đau mắt đỏ, sốt rét đều là do khí tà nhiệt uất kết gây ra. Người đời nay chỉ biết một dạng công hiệu trị liệu vết thương lở loét mà vẫn chưa hiểu rõ để phát huy hoàn toàn công hiệu thanh nhiệt, tán kết của nó, quả thật là điều hết sức đáng tiếc. Ngoài ra, trong Bản thảo cương mục có ghi: Bạch liễm còn có thể điều trị chứng ra khí hư ở phụ nữ, giải độc, có tác dụng làm bệnh thuyên giảm, lên da non, giảm đau, có thể trị chứng tràng nhạc ở lưng và những vết sẹo trên mặt, kiết lỵ ra máu, các chứng trĩ lậu đường ruột, các vết thương do đao, mũi tên gây ra.
Y học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh, trong bạch liễm chứa niêm dịch và tinh bột có tác dụng ức chế nhất định đối với các loại vi khuẩn lây bệnh trên da. Điều cần chú ý là bạch liễm không được dùng chung với ô đầu. Liều lượng thường dùng của nó là 3 - 10g, dùng bôi ngoài với liều lượng thích hợp.
Có công dụng ức chế nhất định đối với các loại trực khuẩn trên da như vi khuẩn gây nấm trên da.
Trị các vết mụn sưng và vết thương lở loét, có thể thanh trừ nóng trong dạ dày, tim, là vị thuốc tốt dùng để giải độc, trị vết thương, mụn nhọt độc sưng nóng.
Trị các vết mụn sưng, vết thương nhiễm độc, sưng đau âm hộ ở nữ giới và chứng động kinh, đau mắt đỏ, sốt rét ở trẻ nhỏ.
Trị mụn nhọt mới bắt đầu mọc
Dùng nước trộn với bột bạch liễm bôi lên vùng da có mụn nhọt.
Trị tất cả các mụn nhọt sưng tấy
Bạch liễm, xích tiểu đậu, võng thảo (choi lưới). Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, cho thêm lòng trắng trứng gà vào trộn đều bôi lên vùng da có mụn. phương thuốc khác: Bạch liễm 0,6g, hạnh nhân 0,15g, kê thỉ bạch (chất màu trắng trong phân gà) 0,3g. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ thêm mật ong và nước trộn đều rồi bôi lên vùng da bị mụn nhọt.
Trị mụn trứng cá
Bạch liễm 0,6g, lê lô 0,3g. 2 vị thuốc trên nghiền nhỏ, dùng rượu trộn đều rồi bôi lên mặt, mỗi ngày dùng 3 lần.
Trị tai bị nứt nẻ vào mùa đông tạo thành lở loét
Bạch liễm, hoàng bá, các vị thuốc trên nghiến nhỏ, thêm dầu vào khuấy đều bôi lên
Trị vết thương do bỏng lửa
Dùng bạch liễm nghiền nhỏ, bôi lên vùng da bị bỏng.
Trị co rút gân do phong tê thấp
Bạch liễm 0,6g, phụ tử chín 0,3g. Các vị thuốc trên nghiền nhỏ, mỗi lần dùng rượu uống một nhúm nhỏ. Mỗi ngày dùng 2 lần, thấy cơ thể ấm nên là được, kiêng thịt lợn, nước lạnh.
Trị ung nhọt độc dọc xương sống giai đoạn đầu
Dùng nước với ngọn bạch liễm bôi lên vùng lưng.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
