(Vị thuốc hạ phẩm trong Thần nông bản thảo kinh)
Nguyên hoa là hoa của cây nguyên hoa thuộc nhóm cây bụi họ trầm (Thymelaceae), cũng gọi là nguyên hóa. Hoa có màu tím, có độc, lá, gai có hương thơm đặc biệt, có thể dùng làm gia vị. Quả hình cầu, cũng có hương thơm, có thể dùng làm hương liệu. Chủ yếu sản xuất ở các vùng An Huy, Sơn Đông, Tứ Xuyên.
Nguyên hoa vị cay, tính ôn. Chủ trị ho suyễn do khí thượng nghịch, trong họng có tiếng khò khè, họng sưng, thở gấp, còn có thể trị các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng như cổ độc, sốt rét rừng, phá trừ tích tụ kết rắn, mụn nhọt sưng tấy, còn có thể diệt trùng.
Ngày nay, người ta cho rằng, nguyên hoa vị đắng, cay, tính hàn, có độc, quy về phế, tỳ, thận kinh. Do nó có vị đắng, tính hàn nên có thể trừ thấp tán thủy, thượng hành có thể trị chứng bệnh ở thượng tiêu, vì vậy, có thể trị khí thượng nghịch, thở gấp, họng sưng, khó thở, trị tức ngực do ho lâu ngày. Lý Thời Trân từng nói: “Chứng ẩm có 5 loại: Trong do thủy tương. Ngoài bị thấp khí, tích tụ mà thành ẩm; chảy ở phổi thì gọi là chi ẩm, khiến bệnh nhân thở gấp, thân nhiệt nóng lạnh thất thường, chảy nước miếng, lưng lạnh; chảy ở dưới sườn thì gọi là huyền ẩm, khiến bệnh nhân ho khan, đau tức hai bên sườn: chảy ở dưới tim là phục ẩm, khiến bệnh nhân có cảm giác tức ngực buồn nôn, nóng lạnh thất thường dễ bị ngất- chảy ở đường ruột, dạ dày gọi là đàm ẩm, khiến bụng sôi, thổ ra nước, ngực sườn đau tức hoặc bị tiêu chảy, lúc gầy lúc béo. Chảy ở kinh lạc gọi là dật ẩm, khiến cơ thể nặng nề đau nhức, hoặc thủy khí phù thũng. Nguyên hoa, đại kích, cam toại có thể trục thủy tiết thấp, trực tiếp tác động vào những nơi có thủy ẩm”.
Nguyên hoa còn có tác dụng giải độc, tiêu sưng rất tốt, có thể trị cổ độc, mụn nhọt sưng tấy. Lại có tác dụng tiết thủy trừ thấp, có thể dùng cho chứng thủy thũng, đại tiểu tiện không thông. Ngoài ra, Bản thảo cương mục có ghi: Nguyên hoa còn có thế trị ngực bụng căng trướng, trừ thủy khí, hàn, đàm, nước miếng chảy như keo, thông lợi huyết mạch, trị lở loét ác tính, phong tê thấp, phong độc, tứ chi co rút, đi lại khó khăn. Trị ho, sốt rét, trị thủy ẩm đàm, đau dưới sườn.
Y học hiện đại đã nghiên cứu chứng minh, nguyên hoa có các thành phần Genkwanin (C1CH12O5), apigenin (C16H12O5), có tác dụng lợi tiểu, giảm huyết áp, co tử cung. Lượng dùng bình thường là 1,5 - 3g. Người bị phù nề âm đạo và phụ nữ mang thai tuyệt đối không được dùng. Người cơ thể hư nhược cũng không nên dùng. Ngoài ra, không thể dùng chung với cam thảo.
Chủ trị trong họng có tiếng khò khè, họng sưng.
Điều trị tức ngực do ho lâu ngày.
Có thể trị cổ độc, mụn nhọt sưng tấy, đại tiểu tiện không thông.
Có tác dụng lợi tiểu, giảm huyết áp, thu nhỏ tử cung.
Trị ho có đờm
Dùng nguyên hoa 31g (sao lên), thêm 1 lít nước, đun 4 lần, thêm 250g, đường kính. Mỗi lần dùng một lượng bằng 1 quả táo, kiêng ăn chua, mặn trong thời gian dùng thuốc.
Trị ho khan tức ngực, đau đầu do thương hàn, trướng thượng vị, nôn khan, thở gấp.
Nguyên hoa (đã nấu), cam toại, đại kích, mỗi vị một lượng bằng nhau, nghiền thành bột. Nấu cùng với 10 cành cam thảo và 1500ml nước thành 800ml thuốc, sau đó bỏ cặn. Người suy nhược dùng 1,5g vào sáng sớm. Có thể đi ngoài được là khỏi bệnh, nếu không sáng sớm hôm sau lại dùng tiếp.
Trị bụng sườn tức cứng
Nguyên hoa (sao lên) 62g, chu sa 15g. Các vị thuốc trộn lên nghiền thành bột, thêm mật ong nặn thành viên bằng hạt ngô, mỗi lần dùng 30 viên, uống với nước trắng.
Trị phù thũng
Nguyên hoa, chỉ xác, mỗi vị một lượng bằng nhau, dùng giấm nấu tiếp nguyên hoa rồi cho chỉ xác vào nấu nhừ, khuấy đều rồi nặn thành dạng viên. Mỗi lần dùng 30 viên, uống với A7ị nước trắng.
Trị u xơ tử cung, kinh nguyệt không đều
Dùng rễ nguyên hoa 93g, nghiền nhỏ, sao vàng, nghiền thành bột, mỗi lần dùng 3g đun với hạnh nhân thành canh. Khi dùng nếu thấy ra huyết hư là khỏi.
Trị đau răng
Dùng nguyên hoa chà vào răng đến khi nóng lên, sau khi ngừng đau thì súc miệng với nước ấm.
Trị mụn nhọt sưng tấy giai đoạn đầu
Dùng bột nguyên hoa trộn với mật ong rồi bôi lên vùng da bị sưng.
Trị đau do bệnh trĩ lở loét
Một bó rễ nguyên hoa, đập vụn cho vào nước đun nhỏ lửa đến khi thành dạng cao, dùng sợi dây xuyên qua miếng cao thuốc rồi buộc vào nút trĩ sẽ có cảm giác hơi đau. Đợi khi búi trĩ khô lại và co lên thì dùng giấy nhúng cao đưa vào hậu môn, có thể khiến búi trĩ bong.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
