
Muối ăn (NaCl) là những hạt màu trắng, vị mặn, được kết tinh từ nước biển hoặc khai thác từ các mỏ di tích của biển. Đây là một chất cần thiết cho mọi sinh vật nhưng cũng có nguy cơ gây bệnh nếu dùng quá nhiều.
Muối ăn có lẽ đã được dùng từ rất sớm trong lịch sử loài người. Trước đây, vì khan hiếm nên muối là nguồn lợi mà nhiều lãnh chúa tranh giành. Ngày nay, nhờ kỹ thuật tinh chế tân tiến, muối được sản xuất dễ dàng, nhiều hơn và rẻ hơn.
Về cấu tạo hóa chất, muối ăn gồm hai phần tử là natri (Na - 40%) và chlor (Cl - 60%). Natri có trong nhiều loại thực phẩm, nhất là trong thực phẩm chế biến và các loại nước uống.
Nhiều người cho là muối biển tốt hơn, nhưng thực ra muối biển và muối mỏ có cùng lượng natri như nhau.
Trong cơ thể, muối nằm trong các dung môi lỏng (50%), dự trữ trong xương (40%) và trong các tế bào (10%).
Vai trò chính của muối, nhất là natri, là giúp giữ cân bằng dung dịch chất lỏng ra vào các tế bào.
Ngoài ra, muối còn có các chức năng như:
- Kiểm soát khối lượng máu, điều hòa huyết áp
- Duy trì nồng độ acid/ kiềm của cơ thể
- Dẫn truyền tín hiệu thần kinh
- Giúp cơ thể tăng trưởng
- Giúp bắp thịt co duỗi
- Giúp mạch máu co bóp khi được kích thích hoặc dưới tác dụng của chất kích thích tố
- Hỗ trợ việc hấp thụ đường glucose và các chất dinh dưỡng khác ở trong ruột
- Muối cho một vị mặn đặc biệt, không có gì thay thế được.
- Muối làm tăng mùi vị của món ăn. Chỉ với một chút muối có thể làm sự thơm ngon của miếng thịt lợn nướng chả dậy mùi. Một vài món thực phẩm ngọt mà thêm tý muối cũng đậm đà hơn.
- Muối được dùng để bảo quản thực phẩm, chống lại tác dụng của vi khuẩn, nấm mốc. Với thịt chế biến, muối làm các thành phần của thịt kết hợp với nhau. Nhờ muối mà thực phẩm có thể để dành lâu ngày cũng như chuyên chở được tới các địa phương xa.
- Muối ngăn sự lên men của thực phẩm Lên men làm thay đổi hóa chất, hương vị, hình dạng, vẻ ngoài của món ăn.
Về dinh dưỡng, muối có trong một số thực phẩm tự nhiên và nước uống (20 - 40%), được cho thêm vào khi nấu nướng hoặc khi ăn. Nhưng nhiều hơn cả vẫn là trong các loại thực phẩm chế biến (40 - 50%). Vì thế, khi mua các loại thực phẩm chế biến, ta cần đọc kỹ nhãn hiệu để biết hàm lượng muối trong đó. Nước tương tàu, các loại nước chấm đều có nhiều muối.