Ngày nay ngộ độc thực phẩm xảy ra nhiều hơn cách đây vài chục năm. Trước kia, muốn ăn thịt gà, ta ra vườn bắt một con vào nấu nướng rồi ăn ngay. Nếu chẳng may con gà đó có nhiễm vi khuẩn thì cũng chỉ trong gia đình mắc bệnh, nhưng nếu nấu chín kỹ thì cũng an toàn. Ngày nay, mua thịt gà chế biến sẵn đã trải qua nhiều giai đoạn chung đụng với nhiều gà khác. Nếu một con có vi khuẩn thì sẽ lây lan sang nhiều con và gây nhiễm dây chuyền cho nhiều người, nếu thức ăn không được nấu chín kỹ.
Các báo cáo y khoa tại Hoa Kỳ cho biết là hằng năm có tới 76 triệu trường hợp nhiễm độc do thực phẩm, với trên nửa triệu trường hợp phải nhập viện điều trị và hàng ngàn trường hợp tử vong. Tuy nhiên, đa số là các trường hợp nhẹ, nạn nhân không cần đến bác sĩ điều trị.
Hầu hết các trường hợp ngộ độc thực phẩm đều có thể ngăn ngừa được nếu biết áp dụng các phương thức vệ sinh căn bản, hoặc sử dụng một vài hóa chất diệt trùng. Vì hầu hết các trường hợp ngộ độc thực phẩm đều xuất phát từ sự cẩu thả, bảo quản không đúng cách, nhà bếp kém vệ sinh, thực phẩm nấu không đủ chín, người nấu cũng như người ăn không chú ý rửa tay sạch trước khi tiếp xúc với các món ăn...
Để tránh ngộ độc thực phẩm, nên lưu ý những điều căn bản sau đây:
Điều đơn giản nhất nhưng quan trọng nhất trong vệ sinh thực phẩm là nhất thiết phải rửa tay sạch trước khi tiếp xúc với thực phẩm, cho dù đó là khi nấu nướng hay khi ăn. Thực tế cho thấy đa số không chú ý đến hoặc rất thường quên không thực hiện điều này.
Nghiên cứu tại Đại học Utah cho biết là tại Hoa Kỳ chỉ có 34% dân số có thực hiện việc rửa tay trước khi làm món ăn, và đa số không rửa tay với xà phòng. Đó là vì mắt ta không nhìn thấy vi khuẩn, nên ta dễ xem thường tầm quan trọng của việc rửa tay kỹ. Nhưng thực tế là vi khuẩn hiện diện khắp nơi: trên tay ta, trên dao thớt, trên thịt cá, và sẵn sàng xâm nhập cơ thể để gây bệnh. Chỉ cần bỏ ra khoảng 20 giây để rửa tay sạch với xà phòng là chúng ta đã ngăn ngừa được sự xâm nhập của rất nhiều loại vi khuẩn gây bệnh, cũng như không “tiếp tay” lây lan chúng ra khắp nơi để rồi làm hại cho chính những người thân của ta. Với những người trực tiếp nấu nướng, cần rửa tay sạch nhiều lần để giữ tay luôn luôn sạch, chẳng hạn như trước và sau khi sửa soạn các món thịt cá còn tươi sống đều phải rửa tay.
Kèm theo đó là phải rửa sạch cả dao, thớt, các dụng cụ làm bếp... Nếu trên da có vết thương hoặc chỗ trầy da, phải nhớ băng kỹ lại.
Việc làm này không chỉ để đẹp mắt mà còn cần phải thật sạch sẽ để ngăn ngừa sự lây lan của vi khuẩn có hại. Lau mặt bếp với nước pha chlorin, sau đó dùng khăn lau khô. Theo giáo sư vi trùng học Chuck Gerba thuộc Đại học Arizona, chlorin diệt khuẩn tốt hơn giấm hoặc carbonat natri pha nước.
Tủ lạnh cũng cần thường xuyên lau những thức ăn vương vãi, mốc meo... Lau với nước ấm và xà phòng rồi dùng khăn lau khô. Không nên dùng chlorin để lau tủ lạnh vì có thể làm hư mặt nhựa.
Vi khuẩn rất dễ lây nhiễm từ món ăn này sang món ăn khác, nhất là từ thịt cá tươi sang rau trái. Vì thế, cần có những biện pháp ngăn ngừa.
Trong tủ lạnh, nên xếp thịt cá ở ngăn dưới để nước không rơi vào thực phẩm khác.
Không để thực phẩm đã nấu chín vào đồ chứa vừa mới đựng thịt cá sống.
Dùng dao thớt riêng cho thực phẩm sống và thực phẩm đã nấu chín.
Thực phẩm được nấu với nhiệt độ từ 620C tới 750C, tùy theo loại thịt. Nấu thịt bò, cừu, dê ở 620C, thịt heo và thịt bò xay với nhiệt độ 720C, nấu gà vịt nguyên con với nhiệt độ 820C, nấu các món hải sản tôm, cua... với nhiệt độ 620C. Có thể dùng nhiệt kế để đo sức nóng trong khối thịt.
Trứng được nấu tới khi lòng đỏ chín, không chảy nước. Nấu cá cho tới khi thấy chất cá đổi sang màu đục.
Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh hoặc ngăn đóng băng ngay sau khi mua về. Nhiệt độ 40C hoặc thấp hơn là thích hợp nhất để làm chậm sự tăng trưởng của hầu hết các loại vi khuẩn, tuy nhiên không diệt được chúng. Chỉ khi đông đá đến nhiệt độ âm 170C thì mới làm chúng ngưng tăng trưởng, nhưng cũng vẫn không diệt được chúng.
Thức ăn đã nấu chín, nếu cần bảo quản thì nên để vào tủ lạnh trong vòng hai giờ sau khi nấu, và có thể giữ an toàn được từ 3 tới 5 ngày.
Bồn, chậu rửa chén bát cần được khử trùng định kỳ với dung dịch một lít nước và một thìa chlorin. Thực phẩm vụn dính vào bồn và ống thoát nước là môi trường dinh dưỡng rất tốt cho vi sinh vật sinh sản.
Nên dùng thớt nhẵn nhụi, không có kẽ nứt, được làm bằng gỗ cứng hoặc chất dẻo tổng hợp để dễ lau, rửa.
Có ý kiến khác nhau về hai loại thớt gỗ và thớt plastic. Một số chuyên gia cho rằng thớt plastic ít chứa vi khuẩn và dễ rửa. Một số chuyên gia khác lại nói rằng thớt gỗ hút vi khuẩn và không nhả chúng ra, nên an toàn hơn.
Điều quan trọng là sau mỗi lần dùng cho một loại thực phẩm thì nên rửa sạch thớt bằng bàn chải với nước nóng, xà phòng, trước khi dùng để băm, cắt món ăn khác trên thớt. Tốt hơn nữa là để vào máy rửa chén bát với nước và một chút chlorin.
Khăn vải dùng đi dùng lại chứa nhiều vi khuẩn vì ẩm ướt, dễ nuôi dưỡng vi khuẩn, cần phải thường xuyên giặt sạch và làm khô. Khăn giấy dùng một lần rồi bỏ có ưu điểm là không truyền vi khuẩn từ vật này sang vật khác.
Cục xốp hay miếng rửa chén bát thường là ổ vi khuẩn. Nên thường xuyên giặt sạch với nước nóng, xà phòng, hoặc có thể xử lý bằng dung dịch diệt trùng.
Chén bát ăn xong phải rửa sạch trong vòng hai giờ. Để ngâm lâu trong nước với thức ăn dư sẽ là môi trường rất tốt cho vi khuẩn sinh sản. Sau khi rửa phải phơi hoặc sấy khô.
Thực phẩm bảo quản bằng cách đóng băng, để rã băng tốt nhất là nên để vào tủ lạnh qua một đêm hoặc cho vào lò vi ba, như vậy giữ được phẩm chất của món ăn. Có thể ngâm thực phẩm gói kín trong nước lạnh và cứ 30 phút lại thay nước một lần. Đừng để thực phẩm rã đá ngoài bàn, vì với môi trường không khí trong phòng, vi khuẩn tăng sinh rất nhanh. Thịt cá ướp gia vị cũng nên để trong tủ lạnh trong khi chờ nấu nướng.
Trước khi nấu nên rửa sạch thịt cá để loại bớt một số vi khuẩn bám trên bề mặt thịt cá. Sau khi nấu kỹ thì chắc chắn là các vi khuẩn còn lại sẽ bị tiêu diệt hết.
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
