Trẻ em nam đến tuổi dậy thì mới có khả năng hoạt động tình dục và sinh sản.
Tuổi dậy thì là tuổi mà tinh hoàn của trẻ đã lớn, có thể chứa 4ml tinh dịch, từ đó tăng dần lên đến tuổi trưởng thành với tinh hoàn có khả năng chứa 18,6 +- 4,8ml và số đo là 4,5 x 2,5cm Thời điểm đánh dấu tuổi dậy thì là lần xuất tinh đầu tiên, ở Việt Nam thường ở tuổi 15-16.
Vì đến tuổi đó, vùng hệ viền (limbic) mới đủ chín và phát được tín hiệu đủ mạnh, kích thích vùng dưới đồi bài tiết ra một chất nội tiết, nhờ chất này mà hoạt động chức năng của trục vùng dưới đồi, tuyến yên, tuyến sinh dục được phát động.
Cụ thể là: Chất nội tiết vùng dưới đồi kích thích tuyến yên để tuyến này bài tiết ra chất nội tiết hướng sinh dục, chất nội tiết hướng sinh dục lại kích thích tinh hoàn bài tiết ra chất testosteron. Nhờ chất testosteron này mà cơ thể lớn nhanh, dương vật to ra, túi tinh, tuyến tiền liệt phát triển, do đó trẻ đến tuổi dậy thì bắt đầu có khả năng hoạt động tình dục. Y học cổ truyền cho là đến tuổi 14-16 thì thiên quý đến, nữ thì có kinh, nam thì tiết tinh, lúc đó nam, nữ giao hòa thì có con.
Tuyến yên bài tiết liên tục từ tuổi dậy thì đến hết cuộc đời, song từ tuổi 40-50 nó bắt đầu giảm dần, khi giảm thì testosteron cũng giảm. Nhìn chung tuổi trung bình chấm dứt quan hệ tình dục là 68 (Tuy nhiên có sự khác nhau rất lớn về nhu cầu tình dục giữa người này và người khác. Có người luôn luôn đòi hỏi, có người cảm thấy ít đòi hỏi, có người đòi hỏi vừa phải, có người không có đòi hỏi). Theo y học cổ truyền nam đến tuổi 8 x 8 = 64 thì thiên quý kiệt và không sinh được con nữa.
Tinh hoàn có hai chức năng: một là sản sinh ra tinh trùng, hai là bài tiết ra testosteron.
Tinh trùng được sản sinh ra từ tinh nguyên bào ở ống sinh tinh. Tinh nguyên bào phát triển thành tinh bào I có 23 đôi (46) nhiễm sắc thể. Tinh bào I phân thành hai tinh bào II, mỗi tinh bào II có 23 nhiễm sắc thể, trong đó một cái có 22 + X và một cái có 22 + Y Thời gian này mất 24 ngày. Sau đó cần 2-3 ngày để cho tinh bào II (22 + X) phân thành hai tế bào tiền tinh trùng 22 + X, tinh bào II (22 + Y) phân thành hai tế bào tiền tinh trùng 22 + Y. Tiền tinh trùng dài ra để thành tinh trùng gồm đầu, cổ, thân đuôi. Từ tinh nguyên bào đến tinh trùng cần 64 ngày. Như vậy ở nam có một nửa số tinh trùng là 22 + X (đại diện giống cái) và một nửa số tinh trùng là 22 + Y (đại diện giống đực). Nếu tinh trùng 22 + X kết với noãn thì ra con gái, nếu tinh trùng 22 + Y kết với noãn thì ra con trai.
Tinh trùng được sinh ra rồi đẩy vào mào tinh hoàn. Ở đây khả năng hoạt động của chúng được hoàn thiện dần. Cụ thể như sau: Khi vào đầu mào tinh hoàn, chúng chưa có khả năng vận động và không có khả năng thụ tinh với noãn. Ở mào tinh hoàn 18-24 giờ, chúng đã lớn, có khả năng vận động mạnh, di chuyển theo đường thẳng trong mào tinh hoàn nhờ đuôi của mình, tốc độ di chuyển là 4mm/phút, độ dài cần di chuyển là 6mm của mào tinh hoàn. Sau khi đi hết mào tinh hoàn thì chúng vào tập trung ở ống dẫn tinh.
Lượng tinh trùng sản sinh hàng ngày và nơi dự trữ tinh trùng?
Mỗi ngày trung bình hai tinh hoàn của nam giới trẻ tuổi sản sinh 120 triệu tinh trùng. Phần lớn tinh trùng được dự trữ ở ống dẫn tinh, còn một phần nhỏ nằm ở mào tinh hoàn. Ở nơi dự trữ, tinh trùng có thể duy trì khả năng thụ tinh ở noãn khoảng 1 tháng trở lên và trong trạng thái không hoạt động.
Nếu lượng tinh trùng sinh sản quá nhiều thì nó tự hãm lại. Còn nếu hoạt động tình dục quá mức thì thời gian dự trữ không quá vài ngày.
Yếu tố làm giảm khả năng sản sinh tinh trùng?
Thường có các yếu tố sau:
- Lượng testosteron không đủ.
- Nhiệt độ cao. Tinh hoàn phải nằm trong bìu (nhiệt độ ở đây thấp hơn trong cơ thể 1-2 độ) mới sản sinh được tinh trùng. Nếu tinh hoàn vẫn nằm trong ổ bụng không xuống bìu (tinh hoàn ẩn) thì các tế bào dòng tinh sẽ bị phá hủy và không sản sinh được tinh trùng.
- Rượu, ma túy làm giảm khả năng sinh sản tinh trùng.
- Tia X, tia phóng xạ, virus quai bị... làm tổn thương tế bào dòng tinh, do đó ảnh hưởng đến sự sản sinh tinh trùng.
- Căng thẳng kéo dài có thể giảm sản sinh tinh trùng.
Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của tinh trùng?
- Độ pH: Tinh trùng hoạt động ở môi trường trung tính hoặc hơi kiềm Môi trường acid làm giảm hoạt động của tinh trùng, môi trường acid mạnh có thể diệt tinh trùng.
- Kháng thể có trong máu và dịch thể có thể diệt tinh trùng.
Tế bào sản sinh ra testosteron là tế bào LEYDIG (nằm ở kẽ các ống sinh tinh), chiếm 20% trọng lượng của tinh hoàn.
Tác dụng của testosteron:
Trong bào thai, vào cuối tuần thứ 7, tinh hoàn thai nhi sẽ tiết testosteron để kích thích sự phát triển của sinh dục nam giới (tạo dương vật, tuyến tiền liệt, túi tinh, ống dẫn tinh) và thúc đẩy việc đưa tinh hoàn xuống bìu vào tháng thứ 2-3 của bào thai.
Ở tuổi dậy thì, sau khi hài nhi ra đời một thời gian thì ngừng tiết testosteron. Mãi đến tuổi dậy thì tinh hoàn mới tiết testosteron trở lại để phát triển dương vật, tuyến tiền liệt, túi tinh, ống dẫn tinh, làm mọc lông mu, lông nách, râu... kích thích sản sinh tinh trùng (nếu testosteron giảm sẽ dẫn đến vô sinh), tác dụng lên chuyển hóa protein và cấu tạo cơ, xương làm tăng chuyển hóa cơ sở, do đó làm tăng hoạt động của các tế bào.
Túi tinh có cấu trúc như một tuyến bài tiết, nó bài tiết ra một chất dịch có chức năng sau:
Trong giai đoạn phóng tinh (tinh dịch phóng vào âm đạo nữ khi giao hợp). Khi tinh trùng từ ống dẫn tinh đổ vào ống phóng tinh thì túi tinh đổ ngay dịch vào ống phóng tinh để đẩy tinh trùng khỏi ống phóng tinh vào âm đạo nữ.
Khi tinh trùng đã vào âm đạo nữ, dịch túi tinh cung cấp chất dinh dưỡng cho tinh trùng trong thời gian di chuyển ở đường sinh dục nữ cho đến khi thụ tinh với trứng.
Chất Prostaglandin trong dịch túi tinh phản ứng với dịch cổ tử cung để tăng tiếp nhận tinh trùng và tăng co bóp tử cung, nhu động vòi trứng, đẩy tinh trùng về phía loa vòi trứng nơi có noãn.
Tuyến tiền liệt bài tiết dịch tiền liệt. Đó là một dịch trắng đục (PH kiềm hơn dịch âm đạo) để bảo vệ tinh trùng cho đến khi thụ tinh, tạo điều kiện để tinh trùng tập trung sát cổ tử cung để có thể vào tử cung, đến thụ tinh ở loa vòi trứng.
Chất dịch từ ống phóng tinh của nam phóng ra khi hoạt động tình dục là tinh dịch. Nó là hỗn hợp của dịch từ ống dẫn tinh (10%), dịch của túi tinh (60%), dịch tuyến tiền liệt (30%) và lượng nhỏ dịch từ các tuyến niêm mạc.
Muốn giao hợp được, dương vật phải cương cứng để có thể đưa vào âm đạo dễ dàng. Dương vật lúc bình thường thì mềm, nhẽo. Khi bị kích thích bằng cách đụng chạm vào (gọi là tác nhân cơ học), hoặc nghĩ đến, nghe, nhìn thấy sinh hoạt tình dục (gọi là yếu tố tâm lý) thì máu được tưới đầy các hốc máu làm dương vật cương to lên, dài ra và cứng lại.
Muốn phóng tinh, dương vật cương cứng phải tiếp tục được kích thích bằng động tác ra vào nhịp nhàng ở âm đạo và bức xúc của dục tính. Lúc đó mào tinh hoàn, ống dẫn tinh co lại đẩy tinh trùng vào ống phóng tinh, đồng thời túi tinh, tuyến tiền liệt đẩy dịch của mình vào ống phóng tinh. Khi khoái cảm lên mức cực độ thì có hiện tượng phóng tinh, do các cơ vùng đáy chậu, nhất là cơ ngồi hang, cơ hành hang co thắt nhịp nhàng đẩy tinh dịch phóng mạnh vào âm đạo. Cảm giác cực khoái khi phóng tinh là kết quả của sự cảm nhận về tâm lý, trạng thái các cơ đáy chậu co thắt nhịp nhàng lúc phóng tinh. Sau khi phóng tinh xong, máu ở trong các hốc máu thoát ra theo hệ tĩnh mạch, các hốc máu xẹp xuống và dương vật lại mềm nhũn trở lại.
GS. Hoàng Bảo Châu
Sức khỏe 24h - Tin tức - Kiến thức - Y học
Địa chỉ:
Điện thoại:
Email: skhoe24h@gmail.com
